Nội dung bài viết
Mở đầu lâm sàng
Mỹ phẩm đắt tiền, sản phẩm đủ loại, nhưng da vẫn xỉn, nám dai dẳng, mụn tái đi tái lại. Đông y đặt câu hỏi khác: tạng phủ nào đang không nuôi được da?
Bệnh nguyên – Bệnh cơ
Da là bề mặt của cả hệ thống tạng phủ:
- Phế chủ bì mao: Phế khí đầy đủ thì da lông được tuyên dưỡng.
- Tâm chủ huyết mạch, kỳ hoa tại diện: tinh hoa của Tâm hiện ra ở mặt; mặt hồng hào là huyết mạch đầy đủ.
- Tỳ chủ cơ nhục, vinh nhuận ở môi: Tỳ vận hóa tốt, da và cơ đầy đặn.
- Can tàng huyết, sơ tiết: Can uất thì khí huyết trệ, da sạm, nám.
- Thận tàng tinh: Thận âm hư thì da khô, tối xạm.
Biện chứng phân thể
| Chứng | Biểu hiện da | Triệu chứng đi kèm | Pháp trị | Huyệt, thủ pháp |
|---|---|---|---|---|
| Can khí uất kết | Nám hai gò má, sạm theo chu kỳ | Bực bội, tức sườn, kinh không đều | Sơ Can giải uất, hoạt huyết | Thái Xung, Hợp Cốc, Cách Du |
| Tỳ hư thấp trệ | Da xỉn, bóng dầu, mụn quanh miệng cằm | Mệt, bụng đầy, lưỡi hằn răng | Kiện Tỳ lợi thấp | Túc Tam Lý, Tỳ Du, Phong Long |
| Phế nhiệt (Phế phong phấn thích) | Mụn viêm vùng trán, mũi, ngực | Táo bón, miệng khô, lưỡi đỏ | Thanh Phế nhiệt | Phế Du, Hợp Cốc, Khúc Trì |
| Thận âm hư | Da khô, sạm đen, nám lan tỏa | Mỏi lưng, ù tai, đạo hãn | Tư Thận dưỡng âm | Thái Khê, Thận Du, Tam Âm Giao |
| Huyết ứ | Sạm tối, nám đậm, quầng thâm | Lưỡi tím, kinh có cục | Hoạt huyết hóa ứ | Huyết Hải, Cách Du |
Cổ phương tham khảo
Tiêu Dao Tán (gia giảm), Sâm Linh Bạch Truật Tán, Tỳ Bà Thanh Phế Ẩm (mụn do Phế nhiệt), Lục Vị Địa Hoàng Hoàn, Đào Hồng Tứ Vật Thang.
Chẩn trị tại Hồi Xuân Đường
Chăm sóc da mặt cơ bản: làm sạch, massage kinh lạc vùng mặt (Dương Bạch, Nghinh Hương, Giáp Xa, Địa Thương), bấm huyệt xa (Hợp Cốc, Túc Tam Lý) để điều khí huyết từ bên trong; kết hợp Dưỡng can – thanh lọc cơ thể khi da phản ánh Can uất.
Dưỡng sinh và nền tảng chăm da
- Chống nắng hằng ngày (đặc biệt với nám): đây là yếu tố số một theo y học da liễu.
- Ngủ đủ, ngủ sớm; uống đủ nước ấm.
- Ăn nhiều rau củ, trái cây, đạm tốt; giảm đường, đồ chiên, sữa nhiều đường ở người dễ mụn.
- Không nặn mụn, không tự dùng chất lột da, corticoid bôi kéo dài.
- Tình chí: vận động, thở, giải tỏa stress.
Lưu ý lâm sàng
Mụn mủ nang, mụn viêm nặng, sẹo, nám đậm hoặc đột ngột xuất hiện, nốt ruồi thay đổi, mảng da bất thường: khám da liễu. Da vàng, sạm kèm mệt, kinh nguyệt rối loạn: kiểm tra gan, nội tiết.
Bạn muốn được thăm khám thể trạng trực tiếp?
Mỗi người một thể chất, một chứng khác nhau. Buổi đánh giá thể trạng giúp xác định đúng hướng chăm sóc trước khi chọn liệu trình.