Nội dung bài viết
Mở đầu lâm sàng
Tám tiếng ngồi, đứng dậy phải chống tay vào lưng; chiều xuống, vùng thắt lưng như bị siết. Đây là “bệnh nghề nghiệp” của người làm việc bàn giấy.
Bệnh nguyên – Bệnh cơ
Tố Vấn (Tuyên minh ngũ khí) liệt kê ngũ lao: “cửu thị thương huyết, cửu ngọa thương khí, cửu tọa thương nhục, cửu lập thương cốt, cửu hành thương cân”. Ngồi lâu hại cơ, khí huyết vùng thắt lưng ứ trệ. Mặt khác Tố Vấn (Mạch yếu tinh vi luận) có câu “yêu giả, Thận chi phủ”: lưng là nơi trú của Thận, nên người thức khuya, lao lực, Thận khí hao thì lưng lên tiếng trước. Hàn thấp từ điều hòa, sàn lạnh cũng làm kinh Đới mạch và Bàng quang bị bế.
Biện chứng phân thể
| Chứng | Triệu chứng chủ yếu | Lưỡi – Mạch | Pháp trị | Huyệt, thủ pháp |
|---|---|---|---|---|
| Khí trệ huyết ứ | Đau tăng dần trong ngày, vận động thì đỡ, ấn đau | Lưỡi tối; mạch sáp | Hành khí hoạt huyết | Thận Du, Ủy Trung, Cách Du, A thị huyệt |
| Hàn thấp | Lưng lạnh nặng, đau tăng khi ẩm lạnh, “như ngồi trong nước” | Rêu trắng nhớt; mạch trầm hoãn | Tán hàn trừ thấp, ôn kinh | Thận Du, Yêu Dương Quan, Mệnh Môn; ôn ấm |
| Thận dương hư | Mỏi âm ỉ cả khi nghỉ, sợ lạnh, tiểu đêm | Lưỡi bệu nhợt; mạch trầm trì | Ôn bổ Thận dương | Thận Du, Mệnh Môn, Quan Nguyên |
| Thận âm hư | Mỏi lưng gối, nóng lòng bàn tay chân, đạo hãn | Lưỡi đỏ ít rêu; mạch tế sác | Tư bổ Thận âm | Thận Du, Thái Khê, Tam Âm Giao |
| Thấp nhiệt | Đau nóng, nặng, nước tiểu vàng | Rêu vàng nhớt; mạch nhu sác | Thanh nhiệt lợi thấp | Ủy Trung, Âm Lăng Tuyền |
Cổ phương tham khảo
Cam Thảo Can Khương Phục Linh Bạch Truật Thang (“Thận trước thang”, Kim Quỹ Yếu Lược: lưng lạnh nặng như ngồi trong nước), Thân Thống Trục Ứ Thang, Kim Quỹ Thận Khí Hoàn / Lục Vị Địa Hoàng Hoàn, Tứ Diệu Hoàn (thấp nhiệt).
Điều chỉnh tại bàn làm việc
- Ngồi sát lưng ghế, bàn chân chạm sàn, đầu gối ngang hông.
- Đứng lên đi lại 3–5 phút mỗi 45–60 phút.
- Chườm ấm thắt lưng cuối ngày; tập nghiêng chậu nhẹ.
- Xoa ấm vùng Thận Du (hai bên thắt lưng ngang rốn) 2–3 phút.
Chẩn trị tại Hồi Xuân Đường
Ôn thông Đốc mạch, bấm huyệt bối du và Thận Du, hướng dẫn thói quen vận động. Đau kéo dài, tái phát nhiều lần: Trị liệu toàn trục chuyên sâu; kèm mệt mỏi, sợ lạnh: Dưỡng thận hồi xuân.
Lưu ý lâm sàng
Đau lan xuống chân kèm tê yếu, rối loạn tiểu tiện, đau dữ dội về đêm, sốt, sụt cân: khám y khoa.
Bạn muốn được thăm khám thể trạng trực tiếp?
Mỗi người một thể chất, một chứng khác nhau. Buổi đánh giá thể trạng giúp xác định đúng hướng chăm sóc trước khi chọn liệu trình.