Nội dung bài viết
Mở đầu lâm sàng
Cơn đau bắt đầu từ thái dương, lan ra sau mắt; ánh sáng và tiếng ồn bỗng khó chịu. Nhiều người gọi chung là “đau nửa đầu”.
Góc nhìn đối chiếu
Đau nửa đầu (migraine) có thể có yếu tố khởi phát như thiếu ngủ, căng thẳng, thay đổi nội tiết, một số thực phẩm, rượu, ánh sáng. Chẩn đoán cần thăm khám.
Bệnh nguyên – Bệnh cơ
Vùng thái dương là đường đi của kinh Đởm (Túc Thiếu Dương); Đởm và Can biểu lý với nhau. Tố Vấn có câu “chư phong trạo huyễn, giai thuộc ư Can” (mọi chứng phong làm lay động, chóng mặt đều thuộc Can). Can khí uất, Can hỏa, Can dương thượng cang do giận dữ, căng thẳng, thức khuya làm khí huyết dồn lên đầu theo kinh Thiếu dương gây đau một bên.
Biện chứng phân thể
| Chứng | Triệu chứng chủ yếu | Lưỡi – Mạch | Pháp trị | Huyệt, cổ phương |
|---|---|---|---|---|
| Can dương thượng cang | Đau căng nhịp đập, chóng mặt, cáu gắt | Lưỡi đỏ; mạch huyền | Bình Can tiềm dương | Thái Xung, Phong Trì, Thái Khê; Thiên Ma Câu Đằng Ẩm |
| Can hỏa thượng viêm | Đau dữ dội, mắt đỏ, miệng đắng | Lưỡi đỏ rêu vàng; mạch huyền sác | Thanh Can tả hỏa | Hành Gian, Thái Dương; Long Đởm Tả Can Thang |
| Phong hàn | Đau sau nhiễm lạnh, sợ gió | Rêu trắng mỏng; mạch phù | Sơ phong tán hàn | Phong Trì, Hợp Cốc; Xuyên Khung Trà Điều Tán |
| Huyết ứ | Đau cố định như châm, kéo dài, có chấn thương cũ | Lưỡi tím; mạch sáp | Hoạt huyết hóa ứ | Thái Dương, A thị huyệt; Thông Khiếu Hoạt Huyết Thang |
| Đàm trọc | Nặng đầu, buồn nôn, ngực đầy | Rêu nhớt; mạch hoạt | Hóa đàm giáng nghịch | Phong Long, Nội Quan; Bán Hạ Bạch Truật Thiên Ma Thang |
| Bán biểu bán lý (Thiếu dương) | Đau thái dương, miệng đắng, họng khô, hàn nhiệt vãng lai | Rêu trắng mỏng; mạch huyền | Hòa giải Thiếu dương | Suất Cốc, Phong Trì; Tiểu Sài Hồ Thang |
Huyệt thường dùng cho thiên đầu thống: Thái Dương, Suất Cốc (trên đỉnh tai 1,5 thốn), Phong Trì, Hợp Cốc, Thái Xung, Túc Lâm Khấp.
Chẩn trị tại Hồi Xuân Đường
Chăm sóc vùng đầu khai thông cổ gáy, day các huyệt vùng đầu và điều Can; Dưỡng can – thanh lọc cơ thể cho thể Can uất, Can hỏa.
Tự chăm sóc khi cơn nhẹ
- Nghỉ nơi yên tĩnh, ánh sáng dịu; uống nước.
- Chườm ấm hoặc mát tùy cảm giác dễ chịu.
- Day nhẹ Thái Dương và Phong Trì; thở chậm.
- Giữ giờ ngủ ổn định; ghi lại yếu tố khởi phát.
Lưu ý lâm sàng
Đau đầu dữ dội đột ngột “chưa từng có”, đau kèm sốt cao, cứng gáy, nôn nhiều, yếu liệt, nói khó, rối loạn thị giác đột ngột, đau sau chấn thương, đau đầu mới xuất hiện sau 50 tuổi: khám ngay; nghi đột quỵ: gọi 115.
Bạn muốn được thăm khám thể trạng trực tiếp?
Mỗi người một thể chất, một chứng khác nhau. Buổi đánh giá thể trạng giúp xác định đúng hướng chăm sóc trước khi chọn liệu trình.