Nội dung bài viết
Mở đầu lâm sàng
Lên giường đúng giờ, ngủ đủ tám tiếng, vậy mà tiếng chuông báo thức vẫn như một bản án. Đầu nặng, người ì, phải cà phê mới tỉnh. Ngủ đủ giờ chưa chắc là ngủ đủ chất.
Điều cần loại trừ trước
Ngưng thở khi ngủ, thiếu máu, suy giáp, thiếu vitamin D, trầm cảm, tác dụng phụ của thuốc, ngủ chập chờn. Nếu ngáy to, nghẹt thở khi ngủ, buồn ngủ ban ngày mạnh: nên khám giấc ngủ.
Bệnh nguyên – Bệnh cơ
Tố Vấn (Sinh khí thông thiên luận): “nhân ư thấp, thủ như khỏa” (bị thấp xâm thì đầu như bị bọc). Tỳ ưa ráo ghét thấp; Tỳ hư không vận hóa thủy thấp thì thấp đình lại, thanh dương không thăng, đầu nặng, người ì, buồn ngủ sau ăn. Ngoài ra khí huyết thiếu nuôi dưỡng (Tâm Tỳ hư), Thận dương không ôn ấm, Can khí uất đều khiến ngủ nhiều mà không phục hồi.
Biện chứng phân thể
| Chứng | Triệu chứng chủ yếu | Lưỡi – Mạch | Pháp trị | Huyệt, cổ phương |
|---|---|---|---|---|
| Thấp khốn Tỳ | Đầu nặng như bọc, người ì, buồn ngủ sau ăn, ngực bụng đầy | Lưỡi bệu hằn răng, rêu trắng nhớt; mạch nhu hoãn | Kiện Tỳ táo thấp | Âm Lăng Tuyền, Phong Long, Túc Tam Lý; Bình Vị Tán, Hương Sa Lục Quân Tử Thang |
| Tỳ khí hư (thanh dương bất thăng) | Mệt sáng, chóng mặt khi đứng dậy, ăn kém | Lưỡi nhạt; mạch nhược | Ích khí thăng dương | Bách Hội, Khí Hải, Túc Tam Lý; Bổ Trung Ích Khí Thang |
| Tâm Tỳ lưỡng hư | Lo nghĩ nhiều, hồi hộp, ngủ nhiều vẫn mệt, ăn kém | Lưỡi nhạt; mạch tế nhược | Bổ ích Tâm Tỳ | Tỳ Du, Tâm Du, Thần Môn; Quy Tỳ Thang |
| Thận dương hư | Mỏi lưng gối, sợ lạnh, tiểu đêm | Lưỡi bệu nhợt; mạch trầm trì | Ôn bổ Thận dương | Thận Du, Mệnh Môn, Quan Nguyên; Hữu Quy Hoàn |
| Can khí uất | Căng thẳng, tức ngực, tinh thần nặng nề buổi sáng | Rêu mỏng; mạch huyền | Sơ Can giải uất | Thái Xung, Kỳ Môn; Tiêu Dao Tán |
Chẩn trị tại Hồi Xuân Đường
Phân thể rồi chọn Chăm sóc tỳ vị (thể thấp, Tỳ hư), Dưỡng thận hồi xuân (Thận hư), hoặc Chăm sóc toàn thân & massage trị liệu (khí huyết vận hành kém), kèm hướng dẫn thực dưỡng và giờ ngủ.
Dưỡng sinh
- Giờ giấc đều đặn; tránh ăn nặng, uống rượu, cà phê muộn.
- Ăn sáng ấm, đủ chất (giờ Thìn là giờ Vị); hạn chế đồ ngọt béo.
- Vận động 20–30 phút mỗi ngày, ánh nắng sớm.
- Thở bụng 5 phút trước khi ngủ.
Lưu ý lâm sàng
Mệt kéo dài trên 2–4 tuần, buồn ngủ gây nguy hiểm khi lái xe, sụt cân, hồi hộp, khó thở, buồn chán kéo dài: khám để kiểm tra giấc ngủ, công thức máu, tuyến giáp.
Bạn muốn được thăm khám thể trạng trực tiếp?
Mỗi người một thể chất, một chứng khác nhau. Buổi đánh giá thể trạng giúp xác định đúng hướng chăm sóc trước khi chọn liệu trình.