Phụ nữ lạnh buốt tay chân quanh năm: biện chứng theo Đông y

Mở đầu lâm sàng

Giữa trưa tháng Bảy, người đối diện nóng đến nỗi phải bật quạt, còn bạn thì lòng bàn tay lạnh như vừa cầm ly đá. Phụ nữ tuổi 25–45 đến khám vì chứng này rất thường gặp, nhiều người đã quen sống với nó nhiều năm.

Bệnh nguyên – Bệnh cơ

Tố Vấn viết “tứ chi giả, chư dương chi bản dã” (tứ chi là gốc của các kinh dương), nên tay chân ấm hay lạnh là phép thử dương khí có đạt tới ngọn hay không. Dương khí không đạt tứ mạt có ba cơ chế chính:

1. Dương uất: Can khí uất kết, khí cơ không thông nên dương khí bị giữ lại ở trong, không ra được ngoài. Tay chân lạnh nhưng ngực bụng không lạnh, thường kèm bực bội, ngực sườn đầy tức.
2. Huyết hư hàn ngưng: huyết không đủ nuôi mạch lạc, hàn ngưng ở huyết mạch. Hay gặp ở phụ nữ mất máu, kinh nhiều, sau sinh, ăn uống thiếu chất.
3. Dương hư: Tỳ Thận dương suy, không đủ hỏa để ôn ấm tứ chi. Lạnh cả người, lạnh từ gối xuống, kèm tiêu chảy sáng sớm hoặc tiểu đêm.

Biện chứng phân thể

Dưỡng sinh tại nhà

• Giữ ấm bụng, thắt lưng, bàn chân; tránh đồ lạnh, đá.
• Thể huyết hư: ăn thịt đỏ nạc, gan, đậu đỏ, táo đỏ; thể dương hư: món ấm như canh gừng, thịt dê hầm mùa lạnh.
• Thể dương uất: tập thở, vận động ngoài trời, điều hòa tình chí.
• Ngâm chân nước ấm 15 phút buổi tối.